CKB Logo

zaterdag 7 mei 2022

VOORJAARSCONCERT Muziek uit Wenen

PROGRAMMA
De Profundis ZWV 50 – Jan Dismas Zelenka (1679-1745)
Ave Verum – Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)
Strijkkwartet nr. 16 op. 135 deel 3Ludwig van Beethoven (1770-1827)
Requiem in d-mineurAnton Bruckner (1824-1896)

Toelichting
Aan het eind van de van de 17de eeuw ontstond in Wenen de traditie om liturgische muziek te ondersteunen met strijkinstrumenten, orgel en trombones om de vocale partijen te versterken. Met het volgende programma van het Concertkoor Baarn nemen we het publiek mee door de muziekgeschiedenis van deze Weense ontwikkelingen en hopen we het publiek wederom te verrassen met bekend en onbekend repertoire van bekende en onbekende componisten.

Het concert opent met muziek van Jan Dismas Zelenka (1679-1745) wiens werk ‘De Profundis’ ZWV 50 op het programma staat. Zelenka studeerde in Wenen bij Johann Joseph Fux (1660-1741), auteur van ‘Gradus ad Parnassum’, een handboek voor musici waarin uiteengezet wordt hoe nieuwe muziek gecomponeerd kan worden. Het De Profundis is een duidelijk voorbeeld van deze muziekleer: Zelenka is conservatief doch geheel vernieuwend met zijn harmonieën.

Tot de volgende generatie van Weense componisten behoren Joseph Haydn (1732-1809) en zijn leerling Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) wiens ‘Ave Verum’ we ten gehore zullen brengen. De derde componist uit deze ‘Eerste Weense School’ is Ludwig van Beethoven (1770-1827), die zich compleet losmaakt van de traditie. Zijn revolutionaire werken luiden een nieuwe tijd in voor Wenen: de romantiek. Het orkest zal zijn ‘Strijkkwartet nr. 16 op. 135 deel 3’ uitvoeren: een dramatisch stuk dat Beethoven schreef toen hij inmiddels volledig doof was geworden, wellicht het ergste wat je kan overkomen als musicus. Hij schrijft in zijn partituur: “Muß es sein? … Es Muß sein!” [Moet het zo zijn? Ja, het moet zo zijn].

Het hoofdwerk van dit concert is het tamelijk onbekende ‘Requiem in d-mineur van Anton Bruckner (1824-1896). Bruckner componeerde het stuk toen hij ongeveer 25 jaar was, in de tijd dat hij studeerde en nog zoekend was naar zijn eigen stijl. Zijn beide ouders waren inmiddels overleden en de jonge Bruckner verbleef in een klooster waar hij zich volledig richtte op het componeren van kerkmuziek. Het Requiem heeft veel weg van het gelijknamige stuk van Mozart, wat Bruckner als grote inspiratie nam. Ondanks de overeenkomsten zijn er ook duidelijke verschillen waarbij het talent van de eigenzinnige Bruckner naar voren komt. Zijn muziek is groots, episch maar ook liefelijk en verstillend. Bruckner heeft het talent om in zijn lijden altijd uit te zien naar hoop.

2023

‘Mis in C’ – Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)